Muzyka jazzowa.
Jazz zapoczątkowany został w końcu XIX wieku na południu Stanów Zjednoczonych głównie w Nowym Orleanie. Wywodzi się on z zespolenia elementów muzyki europejskiej (popularnych tańców, pieśni), afrykańskich rytmów, murzyńskich spiritualsów (pieśni o intencji duchowej), pieśni pracy, bluesów i tańców oraz muzyki zwanej "ragtime".
Historia jazzu w Polsce rozpoczęła się jeszcze przed II wojną światową. Już wówczas działało kilka orkiestr na wzór amerykańskich big-bandów.
W czasie okupacji jazz rozbrzmiewał głównie w niemieckich lokalach rozrywkowych, ale również w polskich kawiarniach i restauracjach. Po wojnie okres początkowej fascynacji muzyką jazzową został szybko stłumiony przez władzę komunistyczną. W powojennej Polsce, głównie w latach 1949-1956, jazz był w niektórych środowiskach postrzegany jako przejaw protestu wobec istniejącego systemu politycznego i restrykcji z niego wynikających. Od roku 1948 nad polskim jazzem zaczęły się gromadzić czarne chmury. Muzykę jazzową coraz ostrzej krytykowano, stopniowo zamykane były kluby jazzowe w całej Polsce.
Zabawna scenka muzyczna z przedwojennej komedii "Piętro wyżej" z 1937 roku.
W tej sytuacji jazz zszedł do podziemia. Dopiero okres politycznej "odwilży", która rozpoczęła się w Polsce po roku 1955, zaczęto organizować legalne koncerty jazzowe. Jazz nawiązywał kontakty z innymi dziedzinami sztuki : filmem, teatrem, literaturą i nic nie było już w stanie zahamować jazzowego potopu.
Szczytem popularności muzyki jazzowej w okresie powojennym był pierwszy Spopcki festiwal jazzowy który odbył się w sierpniu 1956 roku. Nigdy wcześniej ani później żaden polski festiwal jazzowy nie zgromadził tak ogromnej trzydziestotysięcznej publiczności. Jak wygladała atmosfera odradzającego się jazzu możemy zobaczyć w dokumentalnym filmie SOPOT 1957 który wspaniale odzwierciedla właśnie ten okres. W Polsce, podobnie jak w innych krajach uprawia się rozmaite style jazzu. Można wyodrębnić trzy główne nurty: jazz tradycyjny, jazz nowoczesny i jazz awangardowy.
W latach 1956-1960 pojawiły się i rozwinęły wielkie talenty muzyków, którzy tworzą i występują do dziś - kompozytor i saksofonista Jerzy "Duduś" Matuszkiewicz, kompozytor i pianista Krzysztof "Komeda" Trzciński (1931-1969), kompozytor i trębacz Tomasz Stańko, kompozytor i saksofonista Zbigniew Namysłowski, saksofon tenorowy i skrzypce Michał Urbaniak, kompozytor i pianista Adam Makowicz, oraz kompozytor i aranżer Jan "Ptaszyn" Wróblewski.
Muzyka rozrywkowa.
W powojennej Polsce sporą popularnością cieszyły się stare i nowe piosenki biesiadne, pastorałki oraz tzw. przeboje socjalizmu. Wiele z nich wykonywanych było przez założony 8 listopada 1948 roku przez wybitnego kompozytora Tadeusza Sygietyńskiego (zmarł w 1955 roku) i Mire Zimińską--Sygietyńską znaną przedwojenną warszawską aktorkę Zespół Mazowsze."Ukochany kraj", "Warszawski dzien" były zazwyczaj stałymi punktami repertuaru popularnego do dzisiaj zespołu.
Do pełnej stagnacji w polskiej muzyce rozrywkowej możemy zaliczyć pierwszą połowę lat 50-tych. Kiedy w ameryce powstał rock and roll, o tym rodzaju muzyki w Polsce nie pisało się, prasa krajowa pomijała ten temat. Polskie Radio nadawało zupełnie inną muzykę.
Dominowali wykonawcy z repertuarem zbliżonym do lat 40-tych. Królowała orkiestra Stefana Rachonia z którą nagrywał m.innymi Chór Czejanda, Mieczysław Fogg. Dużą popularnością cieszyła się również orkiestra Jerzego Haralda, z którą nagrywali: Maria Koterbska i Janusz Gniatkowski. Do czołówki wykonawców polskiej muzyki rozrywkowej w latach 50-tych a także 60-tych ubiegłego wieku należeli Maria Koterbska - "Brzydula i rudzielec", Sława Przybylska - "Pamiętasz byla jesień",Rena Rolska - "Złoty pierścionek" "Natasza Zylska - "Baiao bongo", Irena Santor - Marta Mirska - "Zachodni wiatr"Zbigniew Kurtycz - "Cicha woda", Mieczysław Fogg - "Ostatnia niedziela", Janusz Gniatkowski - "W kalendarzu jest taki dzień", a także Chór Czejanda - "Czerwony autobus". Państwowe Przedsiębiorstwo "Polskie Nagrania" jedyne w kraju do roku 1955 nie wydało zbyt dużo płyt. Z tego dorobku firmy który zachował się do dziś , trudno byłoby zebrać pełną płytę CD.
Aż żal że, za oceanem powstawały arcydzieła muzyki rock and rollowej, muzyka ktorą zachwycali: Billy Halley, Chuck Barry, Little Richard, Pat Boone, wspaniałe bluesy nagrywał B.B.King, cudownie swingowali: Frank Sinatra i Nat King Cole, swym głosem czarował Dean Martin. Niestety u nas muzyka tkwiła w jakimś dziwnym zaścianku, dominowały przestarzałe aranżacje i styl. Wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazywaly jednak że z nadejściem polityczno-kulturalnej odwilży odżyje polska muzyka.ax
